Midyat telkarisi: gümüş telin hikâyesi

Telkari, eritilen gümüşün saç teli inceliğinde çekilip elde örülmesiyle yapılan bir zanaattır. Adı Farsça “tel” ve “kâr”dan gelir: tel işi. Midyat, Türkiye’de bu işin en yoğun sürdüğü yerdir.

Nasıl yapılır?

Önce gümüş eritilir ve çubuk haline getirilir, sonra giderek küçülen deliklerden geçirilerek incelir. Usta bu teli bir iskelet üzerine sarar, kıvırır ve lehimler. Tek bir küpenin içindeki tel bazen metrelerce uzunluktadır.

İşin zorluğu incelikte değil, simetridedir: aynı motifin iki tarafı gözle fark edilmeyecek kadar benzer olmalıdır. Bu yüzden kalfalık uzun sürer.

Çarşıda alırken

Damgaya bakın: Türkiye’de gümüş takıda 925 ayar damgası standarttır. Elde örülmüş bir parçada tellerin birleşim noktaları hafif düzensizdir; kusursuz tekdüzelik genelde döküm ya da makine işi anlamına gelir. Fiyat gramla değil işçilikle belirlenir, bu yüzden iki benzer parçanın fiyatı çok farklı olabilir.

Atölyeler sabah erken açar ve çoğu usta çalışırken izlenmesine itiraz etmez. İzin isteyip beş dakika durmak, satın alacağınız parçayı bambaşka anlamlandırır.

Nerede?

Telkari çarşısı eski Midyat’ın merkezindedir ve konaktan yürüme mesafesindedir. Keşfet sayfamızda çevredeki diğer noktaları da bulabilirsiniz.